Ο Δημοσθένης Παπαμάρκος συστήθηκε στο αναγνωστικό κοινό το 1998 με το βιβλίο «Η αδελφότητα του πυριτίου» (εκδόσεις Αρμός). Έχοντας στο ενεργητικό του μυθιστορήματα και συλλογές διηγημάτων, ο Παπαμάρκος έχει δει το έργο του –συμπεριλαμβανομένης και της ποίησής του– να μεταφράζεται στα αγγλικά, γαλλικά και ρωσικά. Το «Γκιακ» κυκλοφόρησε αρχικά το 2014 από τις εκδόσεις Αντίποδες και γνώρισε σπουδαία υποδοχή, κερδίζοντας την επόμενη χρονιά το Βραβείο Ιδρύματος Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών και το Βραβείο Διηγήματος του περιοδικού "Ο Αναγνώστης". Από το 2020, το εμβληματικό αυτό βιβλίο επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΒΙΒΛΙΟΥ:
α) Συγγραφέας: Δημοσθένης Παπαμάρκος
β) Τίτλος: Γκιακ
γ) Έτος Έκδοσης: 2014
δ) Έκδοση: Εκδόσεις Αντίποδες
Η ΑΠΟΨΗ ΜΟΥ: Το "Γκιακ" ήταν ένα βιβλίο που ήθελα από καιρό να διαβάσω και η τύχη το έφερε να το εντοπίσω στην αρχική του έκδοση, στα ράφια της δανειστικής δημοτικής βιβλιοθήκης. Αυτή η ολιγοσέλιδη, βραβευμένη συλλογή διηγημάτων αποδείχθηκε ένα αυθεντικό λογοτεχνικό διαμάντι. Μπορεί να άργησα να το διαβάσω, αλλά δικαιωματικά παίρνει μια θέση στα καλύτερα βιβλία της φετινής μου χρονιάς
Η επιλογή του τίτλου δεν είναι τυχαία, καθώς η αρβανίτικη λέξη "Γκιακ" αποτελεί μια λέξη-κλειδί γεμάτη πολλαπλά νοήματα, γύρω από τα οποία περιστρέφεται ο κεντρικός άξονας του βιβλίου. Όπως εξηγεί ο συγγραφέας στο σημείωμά του στο τέλος, "Γκιακ" σημαίνει αίμα. Το αίμα της συγγένειας, το αίμα της εκδίκησης και το αίμα του φόνου. Αυτή η αιματηρή θεματική αποτυπώνεται ιδανικά και στο άκρως συμβολικό εξώφυλλο. Το έντονο κόκκινο χρώμα στον τίτλο παραπέμπει ευθέως στο αίμα που κυλάει ασταμάτητα στις σελίδες του, ενώ η απεικόνιση των ταύρων σε μια συμπλοκή φέρνει στον νου μια αρχέγονη πάλη. Όλα αυτά εισαγουν τον αναγνώστη στο σύμπαν των διηγημάτων.
το να σκοτώνεις έχει κι αυτό ομορφιά. Αλλά είναι όμορφο μονάχα όταν είναι χρήσιμο
Η συλλογή περιλαμβάνει εννέα διηγήματα· εννέα ιστορίες ανθρώπων της υπαίθρου που κουβαλούν πάνω τους το αίμα του πολέμου. Οι κεντρικοί ήρωες είναι στρατιώτες που επιστρέφουν στο χωριό τους μετά τη Μικρασιατική Εκστρατεία. Άνθρωποι απλοί, που δρουν και αντιδρούν με βάση το ένστικτο.
Σε όλες τις ιστορίες, ο συγγραφέας επιλέγει να μην αναλώνεται σε μεγάλες εισαγωγές και περιγραφές. Μπαίνει κατευθείαν στο "ψητό" –ή καλύτερα, στο αίμα. Κάθε διήγημα έχει έναν κεντρικό αφηγητή που λέει τη δική του αλήθεια, δημιουργώντας μια αποπνικτική οικειότητα.
Η γλώσσα που χρησιμοποιεί είναι λαϊκή και ιδιωματική, δίνοντας απόλυτη αυθεντικότητα στους ήρωες, ενώ η ίδια η αφήγηση ξετυλίγεται σύντομη. Παράλληλα, οι τίτλοι των διηγημάτων είναι δυνατοί, πρωτότυποι και μας μεταφέρουν αμέσως στον τόπο και το κλίμα του βιβλίου. Προετοιμάζουν τον αναγνώστη ότι δεν θα συναντήσει μια "καθωσπρέπει" λογοτεχνία, αλλά μια γραφή που μυρίζει μπαρούτι, χώμα και κρασί. Είναι τίτλοι που ζητούν από τον αναγνώστη να "σκύψει" με προσοχή πάνω από το κείμενο για να τους αποκωδικοποιήσει, κάνοντας ακριβώς το ίδιο και με τις ψυχές των ηρώων.
οι χειρότεροι δαιμόνιοι είναι οι άνθρωποι....
Προσωπικά, βρήκα εξαιρετικά όλα τα διηγήματα της συλλογής, καθώς το καθένα έχει τη δική του ξεχωριστή δύναμη. Ωστόσο, αν έπρεπε να ξεχωρίσω κάποια, αυτά θα ήταν σίγουρα "Ο Αρραβώνας" και το "Γυάλινο Μάτι".
Συνοπτικά το «Γκιακ» είναι ένα συγκλονιστικό βιβλίο που μέσα σε λίγες μόνο σελίδες καταφέρνει να πει τόσα πολλά και να αγγίξει μεγάλα θέματα. Μέσα από τις ιστορίες του, ο συγγραφέας ταξιδεύει τον αναγνώστη σε άλλες εποχές, με διαφορετικά ήθη και έθιμα, ενώ παράλληλα μιλάει για τη λαϊκή παράδοση, τη θρησκεία, την ξενιτιά, το βάρος του χρέους, την τιμή, τον πόνο και τον θάνατο.
_______________________________________________
* Η ανάρτηση είναι καθαρά προσωπική γνώμη. Μπορείτε να βρείτε εδώ κι άλλες κριτικές μου σε βιβλία που έχω διαβάσει
Δημοσίευση σχολίου